Ảnh minh họa: internet
Bài dự thi viết Tri Ân Thầy Cô: Cô Về Với Núi
Má ngồi trên ván, vắt lại mấy khuy áo sơ mi đã sút chỉ, khe khẽ nói:
- Khổ nỗi, trường ở đây không dạy đi dạy chi cái trường nằm tận vùng sâu vùng xa. Má muốn lên thăm mày cũng khó.
Nhiên ngồi xếp quần áo vào trong vali. Mấy bộ áo dài Nhiên đặt may hồi còn là sinh viên đại học Nhiên cũng xếp vào trong giỏ, mang theo. Gói cả kí ức phố phường những ngày tháng sáu, đại lộ và đường con tung bay cánh phượng hồng dưới bánh xe đạp của người thiếu nữ. Để lâu lâu Nhiên mang ra ngắm nhìn cho đỡ buồn, đỡ tủi.
- Biết sao được hả má, thương các em ở đó lắm! Bỏ không đành.
Nhiên quyết định như vậy, má cũng ưng bụng. Má ngồi phụ Nhiên xếp đồ cho một chuyến đi xa mà lòng má buồn man mác. Còn Nhiên xen lẫn vui buồn. Nhiên vui vì ngày mai, chỉ ngày mai thôi Nhiên sẽ đặt chân đến vùng đất xa xôi hẻo lánh, ở đó có mái trường đơn sơ với những em nhỏ hiền như đất, chân chất như hạt lúa củ khoai. Mà xa phố thì buồn, có những thứ - như cái phố này - Nhiên đâu thể gói vào trong giỏ để mang theo những cuộc đi như chiếc váy kẻ sọc caro Nhiên thường hay mặc ngày trẻ. Hôm trước Nhiên nhận được lệnh bổ nhiệm Nhiên về dạy ở một trường cấp ba có tiếng trong phố, Nhiên từ chối:
- Em muốn xin được về dạy cho các em ở phố núi được không ạ? Trưởng phòng trố mắt nhìn Nhiên. Một lúc anh bảo:
- Ở đây không dạy, về phố núi chi cho khổ vậy cô nương?
Nhiên cười.
Má ngồi trên ván, vắt lại mấy khuy áo sơ mi đã sút chỉ, khe khẽ nói:
- Khổ nỗi, trường ở đây không dạy đi dạy chi cái trường nằm tận vùng sâu vùng xa. Má muốn lên thăm mày cũng khó.
Nhiên ngồi xếp quần áo vào trong vali. Mấy bộ áo dài Nhiên đặt may hồi còn là sinh viên đại học Nhiên cũng xếp vào trong giỏ, mang theo. Gói cả kí ức phố phường những ngày tháng sáu, đại lộ và đường con tung bay cánh phượng hồng dưới bánh xe đạp của người thiếu nữ. Để lâu lâu Nhiên mang ra ngắm nhìn cho đỡ buồn, đỡ tủi.
- Biết sao được hả má, thương các em ở đó lắm! Bỏ không đành.
Nhiên quyết định như vậy, má cũng ưng bụng. Má ngồi phụ Nhiên xếp đồ cho một chuyến đi xa mà lòng má buồn man mác. Còn Nhiên xen lẫn vui buồn. Nhiên vui vì ngày mai, chỉ ngày mai thôi Nhiên sẽ đặt chân đến vùng đất xa xôi hẻo lánh, ở đó có mái trường đơn sơ với những em nhỏ hiền như đất, chân chất như hạt lúa củ khoai. Mà xa phố thì buồn, có những thứ - như cái phố này - Nhiên đâu thể gói vào trong giỏ để mang theo những cuộc đi như chiếc váy kẻ sọc caro Nhiên thường hay mặc ngày trẻ. Hôm trước Nhiên nhận được lệnh bổ nhiệm Nhiên về dạy ở một trường cấp ba có tiếng trong phố, Nhiên từ chối:
- Em muốn xin được về dạy cho các em ở phố núi được không ạ? Trưởng phòng trố mắt nhìn Nhiên. Một lúc anh bảo:
- Ở đây không dạy, về phố núi chi cho khổ vậy cô nương?
Nhiên cười.
* * *
Ngày xưa, Nhiên từng ước ao được về với núi. Có đêm trong giấc mơ, Nhiên thấy mình chân trần leo dài trên những đỉnh dốc vương màu mây, lang thang trên những triền đồi cỏ lau xanh rì đang hồi ra hoa lấm tấm. Ở đó Nhiên có thể ngắm bình minh đại ngàn để xem nó hùng vĩ như thế nào, sớm nghe mùi khói bếp đồng bào bốc lên nghi ngút, nhấp ngụm nước ngô ăn chén cháo khoai mà ấm áp vô cùng. Giấc mơ ấy Nhiên ấp ủ cả khoảng trời tươi xanh nhất cuộc đời. Tốt nghiệp đại học ngành Sư phạm Ngữ văn, Nhiên quyết định rời phố thị để về dạy cho trẻ em nghèo vùng sâu vùng xa, tận biên giới. Bạn bè của Nhiên may mắn xin được công việc ở những ngôi trường có tiếng, lương bổng hậu hĩnh, cuộc sống đủ đầy. Hôm họp lớp, đám bạn túm tụm lại quây quần bên bàn tiệc, tay bắt mặt mừng, rôm rả kể nhau nghe về những chặng đường gian khổ đã qua và những dự định sắp tới.
- Mình về với núi – Nhiên nói nửa đùa, nửa thật.
Nhớ hôm Nhiên nhận giấy công tác, Nhiên cầm tờ giấy trên tay chạy từ đầu hẻm vào trong nhà khoe má, mồ hôi nhễ nhại. Má khóc rưng rức. Má nói:
- Hồi nào tới giờ mày có xa má đâu? Tự nhiên lên núi dạy học, không lo sao được? Lạ nước lạ cái sao con chịu nỗi hả Nhiên?
- Thôi mà má, đó là ước mơ của con bấy lâu…
Nhiên ôm má, ôm lấy bờ lưng cong cong hình dấu hỏi. Mà đúng là hồi nào đến giờ Nhiên đâu có xa má, nhớ hồi còn là cô nữ sinh áo trắng, Nhiên học xong ngồi quán vỉa hè uống trà sữa với bạn về trễ có tí xíu mà má đã bắc ghế ra cửa ngồi trông trông ngóng ngóng. Có đêm Nhiên xin đi chơi với bạn, phải là bạn thân lắm má mới cho Nhiên đi mà còn dặn tới dặn lui đủ điều. Lòng người mẹ có bao giờ an yên? Đêm nghe tiếng chó sủa, má lại lắng tai đợi bước Nhiên về má mới ngon giấc. Thương má. Đùng một cái Nhiên bỏ má để về với núi. Nhiên bảo:
- Con có bỏ má đâu? Con đi dạy cho mấy em, ổn ổn công chuyện con lại về thăm má. Bắt mấy lần xe là về tới nhà rồi chứ khó gì đâu má?
Má quệt nước mắt, lúi húi lục tìm trong hộc tủ chai dầu gió, mấy chai thuốc ho thuốc cảm… để sẵn trong ngăn giỏ của Nhiên phòng thân khi trời trở gió. Đêm hôm đó, Nhiên nằm gối đầu lên tay má đến tận sáng, khi tiếng xe đẩy hàng của bác hủ tiếu đầu ngõ reng reng thành một âm thanh quen thuộc. Để giữ đủ hơi ấm cho một chuyến đi xa, không má.
Trời sáng, má đưa Nhiên ra tận bến xe để đón chuyến xe sớm nhất về phố núi cho kịp. Nhiên ngồi ở hàng ghế sau cùng, nhìn má qua ô cửa kính cho đến khi chiếc xe lao vào màn mưa mù mù hư ảo, ngược về phố núi…
- Mình về với núi – Nhiên nói nửa đùa, nửa thật.
Nhớ hôm Nhiên nhận giấy công tác, Nhiên cầm tờ giấy trên tay chạy từ đầu hẻm vào trong nhà khoe má, mồ hôi nhễ nhại. Má khóc rưng rức. Má nói:
- Hồi nào tới giờ mày có xa má đâu? Tự nhiên lên núi dạy học, không lo sao được? Lạ nước lạ cái sao con chịu nỗi hả Nhiên?
- Thôi mà má, đó là ước mơ của con bấy lâu…
Nhiên ôm má, ôm lấy bờ lưng cong cong hình dấu hỏi. Mà đúng là hồi nào đến giờ Nhiên đâu có xa má, nhớ hồi còn là cô nữ sinh áo trắng, Nhiên học xong ngồi quán vỉa hè uống trà sữa với bạn về trễ có tí xíu mà má đã bắc ghế ra cửa ngồi trông trông ngóng ngóng. Có đêm Nhiên xin đi chơi với bạn, phải là bạn thân lắm má mới cho Nhiên đi mà còn dặn tới dặn lui đủ điều. Lòng người mẹ có bao giờ an yên? Đêm nghe tiếng chó sủa, má lại lắng tai đợi bước Nhiên về má mới ngon giấc. Thương má. Đùng một cái Nhiên bỏ má để về với núi. Nhiên bảo:
- Con có bỏ má đâu? Con đi dạy cho mấy em, ổn ổn công chuyện con lại về thăm má. Bắt mấy lần xe là về tới nhà rồi chứ khó gì đâu má?
Má quệt nước mắt, lúi húi lục tìm trong hộc tủ chai dầu gió, mấy chai thuốc ho thuốc cảm… để sẵn trong ngăn giỏ của Nhiên phòng thân khi trời trở gió. Đêm hôm đó, Nhiên nằm gối đầu lên tay má đến tận sáng, khi tiếng xe đẩy hàng của bác hủ tiếu đầu ngõ reng reng thành một âm thanh quen thuộc. Để giữ đủ hơi ấm cho một chuyến đi xa, không má.
Trời sáng, má đưa Nhiên ra tận bến xe để đón chuyến xe sớm nhất về phố núi cho kịp. Nhiên ngồi ở hàng ghế sau cùng, nhìn má qua ô cửa kính cho đến khi chiếc xe lao vào màn mưa mù mù hư ảo, ngược về phố núi…
* * *
Nhiên đứng trên triền dốc cao hít một hơi thật mạnh vào trong lồng ngực. Hơi núi hơi rừng, mùi thơm ngòn ngọt của những bông đỗ quyên bay lên từ khe suối chầm chậm qua hơi thở của Nhiên. Ngày mai Nhiên nhận lớp, lòng Nhiên rộn rã vui. Cô giáo trẻ thoáng nghĩ về một lớp học nho nhỏ với các em thiếu nhi đồng bào dân tộc, bụng trong như suối, dạ hiền như phiến đá tai mèo…
Buổi mai miền núi lạnh thật, gió luồng vào hang núi, gió thốc qua mái nhà làm cho những vạt tre rung lên phần phật. Nhiên ngồi trong căn nhà sàn gỗ của già làng uống nước chè tươi, ăn cháo ngô với muối trắng cho no bụng rồi già làng sẽ dẫn Nhiên đến ngôi trường mới toanh còn rõ mùi sơn thơm phức. Ngôi trường mới được xây trên mảnh đất năm xưa từng là chiến trường ác liệt, hôm vỡ đất người đồng bào còn phát hiện bên dưới là những đầu đạn, những mảnh mìn nằm im lìm trong sự lạnh căm của đất. Sau mấy đợt chính quyền miền núi xuống vận động bà con dưới xuôi xây trường để trẻ em miền núi được đến trường, được tiếp xúc với con chữ và chạm tay đến khung trời mơ ước. Bây giờ ngôi trường hoàn thành, xinh tươi nằm nghiêng nghiêng giữa ngọn đồi gió lộng.
Già làng đứng trước sân, rít thuốc lào, chép miệng:
- Rồi tụi nhỏ sẽ được đi học cái chữ, tau ưng cái bụng lắm mày ạ!
Bà con đồng bào vui như hội, ai có gạo góp gạo, có ngô góp ngô, có lương khô, thịt rừng thì góp nuôi cô giáo mới. Họ có niềm tin lớn lao vào ngày mai trẻ con bản làng không còn mù chữ nữa, chúng không còn những tháng ngày rong ruổi trên những phiến đá hoang dại mà tự cầm bút viết nên ước mơ của mình trên trang giấy học trò. Giọng ai đó buồn buồn:
- Mong sao đời chúng nó sau này sẽ không phải khổ cực như đời cha mẹ chúng nó…
Buổi mai miền núi lạnh thật, gió luồng vào hang núi, gió thốc qua mái nhà làm cho những vạt tre rung lên phần phật. Nhiên ngồi trong căn nhà sàn gỗ của già làng uống nước chè tươi, ăn cháo ngô với muối trắng cho no bụng rồi già làng sẽ dẫn Nhiên đến ngôi trường mới toanh còn rõ mùi sơn thơm phức. Ngôi trường mới được xây trên mảnh đất năm xưa từng là chiến trường ác liệt, hôm vỡ đất người đồng bào còn phát hiện bên dưới là những đầu đạn, những mảnh mìn nằm im lìm trong sự lạnh căm của đất. Sau mấy đợt chính quyền miền núi xuống vận động bà con dưới xuôi xây trường để trẻ em miền núi được đến trường, được tiếp xúc với con chữ và chạm tay đến khung trời mơ ước. Bây giờ ngôi trường hoàn thành, xinh tươi nằm nghiêng nghiêng giữa ngọn đồi gió lộng.
Già làng đứng trước sân, rít thuốc lào, chép miệng:
- Rồi tụi nhỏ sẽ được đi học cái chữ, tau ưng cái bụng lắm mày ạ!
Bà con đồng bào vui như hội, ai có gạo góp gạo, có ngô góp ngô, có lương khô, thịt rừng thì góp nuôi cô giáo mới. Họ có niềm tin lớn lao vào ngày mai trẻ con bản làng không còn mù chữ nữa, chúng không còn những tháng ngày rong ruổi trên những phiến đá hoang dại mà tự cầm bút viết nên ước mơ của mình trên trang giấy học trò. Giọng ai đó buồn buồn:
- Mong sao đời chúng nó sau này sẽ không phải khổ cực như đời cha mẹ chúng nó…
* * *
Tiếng trống trường vang lên giữa âm vang núi rừng, trời đất. Nhiên đứng trên bục cầm viên phấn nắn nót ghi những con chữ nghiêng nghiêng. Lòng Nhiên bỗng dưng bình yên đến lạ, lặng như chính cái tên An Nhiên mà ngày xưa má thả vào phần đời của con gái má. Chính tại nơi này, Nhiên- cô giáo trẻ như măng mai rừng đầy nhiệt huyết sẽ dạy dỗ lũ trẻ đồng bào thành những con người có ích, còn bây giờ Nhiên sẽ dạy cho chúng bài học đầu tiên: bài học làm người. Giọng cô giáo ấm áp tựa hồ như lời của núi…
Bài dự thi của HOÀNG KHÁNH DUY
