Kí ức thanh xuân khó quên của bạn là gì? Là những bóng cây um tùm tỏa nắng dưới sân trường? Là tiếng cười vang trong giờ thể dục? Hay là mùi mực mới của học kì tiếp theo? Kí ức tuổi trẻ luôn hiện hữu trong ta. Nó có thể vui, có thể buồn, có khi đậm nét khó phai hay mong manh nhạt nhòa, nhưng chưa bao giờ biến mất. Đối với tôi, hình ảnh về cô giáo chủ nhiệm những năm cấp ba có lẽ sẽ là kí ức tươi đẹp nhất, lung linh và ngự trị trong tâm trí như một điều gì đó khó có thể tìm lại trong cuộc đời.
Mọi chuyện tưởng chừng như vừa mới hôm qua thôi. Tôi vẫn nhớ như in cảm giác sung sướng vỡ òa khi nhận được kết quả đỗ vào trường THPT chuyên Võ Nguyên Giáp, ngôi trường với bề dày thành tích đáng ngưỡng mộ. Là trường chuyên đầu tiên và duy nhất của Quảng Bình, trở thành học sinh của ngôi trường mang tên Đại tướng là một niềm vinh dự to lớn. Hơn ai hết, tôi, cũng như các thế hệ học sinh của trường, cảm thấy thật may mắn khi con người vĩ đại ấy luôn đồng hành, tiếp thêm nghị lực, là tấm gương để chúng tôi trở nên vững bước hơn. Khoác lên mình chiếc áo đồng phục trường, được là một phần của nơi đây, niềm hạnh phúc rạo rực dường như đang bùng cháy mãnh liệt trong tôi. Tôi cảm thấy thật tự hào và hãnh diện khi được viết tiếp nên những trang vàng thành tích của ngôi trường thân yêu này. Bước qua cánh cổng trường rộng mở kia sẽ là một thế giới mới: bạn bè mới, thầy cô mới, môi trường mới. Tất cả đều lạ lẫm và thú vị. Trong mường tượng của một con bé mười lăm tuổi khi ấy, thầy cô ở trường chuyên đều là những người cực kì khó tính và khắt khe. Suy nghĩ ấy được tôi cho là hiển nhiên cho đến ngày đầu tiên nhập học, cũng là lần đầu tôi được gặp cô giáo chủ nhiệm của mình. Ấn tượng đầu về cô trái ngược hoàn toàn với những gì đã nghĩ. Cô mặc chiếc váy màu đỏ nhạt thanh tú, dáng nhỏ nhắn, giọng nói thanh thoát: “Chào các em. Cô là Lê Thị Kiều Oanh, giáo viên chủ nhiệm của lớp 10 Anh trong ba năm tới”. Không tỏ ra khắt khe hay nghiêm nghị, ngược lại, cô Oanh rất hay cười. Và nụ cười ấy tạo nên thiện cảm rất lớn đối với tôi ngay từ lần đầu gặp mặt.
Thời than thấm thoắt thoi đưa. Mọi chuyện vừa xảy ra như chỉ mới hôm qua thôi, bây giờ nhìn lại, hóa ra, lớp tôi và cô đã gắn bó với nhau được gần hai năm. Đó không phải là khoảng thời gian dài, nhưng đủ để cô và tụi em hiểu nhau hơn. Cô dạy dỗ, chỉ bảo chúng em từng li từng tí. Ba mươi sáu học sinh, đối với cô mà nói, là ba mươi sáu đứa con nhỏ của mình.
“Lặng xuôi năm tháng êm trôi
Con đò kể chuyện một thời rất xưa
Rằng người chèo chống đón đưa
Mặc cho bụi phấn giữa trưa rơi nhiều”
(Thầy và chuyến đò xưa – Nguyễn Quốc Đạt)
Mỗi thầy cô giáo là một người lái đò cần mẫn. Một chuyến đò với biết bao công sức và tâm huyết. Một chuyến đò chở biết bao tri thức, tình cảm mà thầy cô muốn gửi đến chúng em. Chúng em biết rằng, để làm được điều đó, cô đã phải thức khuya nhiều đêm, miệt mài, cặm cụi bên giáo án. Chúng em biết rằng đó là tất cả những mồ hôi nước mắt của cô. Ai đó đã từng nói: “Thầy cô chính là người cầm tay, mở ra trí óc và chạm đến trái tim”. Thật vậy, cô luôn tận tâm truyền đạt cho chúng em những kiến thức trong sách vở, lí thuyết, để từng ngày trôi qua là lúc chúng em bước cao hơn trên nấc thang tri thức. Cô uốn nắn cho tụi em từ những kĩ năng đơn giản nhất đến các từ mới khó đọc, các cấu trúc câu phức tạp hay những bài đọc hiểu rắc rối. Thậm chí, cô còn biết được cả ưu – điểm của từng học sinh, để rồi hạn chế cái yếu và phát triển những thế mạnh. Vậy đó, cô luôn san sẻ tình thương của mình cho tất cả ba mươi sáu đứa học sinh thân yêu. Cô còn là người dạy cho chúng em kĩ năng sống, những đạo lí làm người. Cô dạy chúng em biết lắng nghe, biết quan tâm đến những người xung quanh, không làm ngơ trước những mảnh đời bất hạnh. Cô dạy chúng em thế nào là tình yêu thương, đoàn kết,… Cô biết không, có những buổi sáng em nằm dài trên giường và nghĩ rằng: “Ngủ thêm chút nữa chắc không sao đâu” rồi rốt cuộc lại bị muộn học. Em nhớ lúc đó cô nói với tụi em: “Buổi sáng hãy dậy sớm hơn mười lắm phút đi, có ngủ thêm chừng ấy thời gian cũng chẳng béo hơn được đâu, mười lăm phút có ích lắm đấy!” Và quả thật vậy, cô nói đúng. Mười lăm phút, em có thể thong thả đi học, thả hồn mình trên những con đường quen thuộc và chợt nhận ra rằng chưa bao giờ quê mình lại đẹp đến thế. Mười lăm phút ấy em kịp nhìn sang chiếc giường trống và chạnh lòng không biết bố mẹ đã dậy sớm đi làm từ bao giờ. Em cảm ơn cô đã giúp em nhận ra mười lăm phút ấy quý giá biết nhường nào, để em biết yêu thêm những phút giây của cuộc đời. Những bài học tưởng chừng như đơn giản đó sẽ là hành trang vững chắc để chúng em bước vào đời. Tình yêu thương mà cô dành cho những đứa học trò yêu quý của mình cũng giống như tình cảm cha mẹ dành cho con cái vậy. Chẳng thế mà người ta vẫn thường nói cô là người mẹ thứ hai của học trò. Cô luôn ở bên khi chúng em cần. Cô là nguồn động viên vô cùng to lớn khi chúng em vấp ngã, thất bại, và là niềm hạnh phúc nhân đôi khi chúng em thành công.
Thế nhưng, ở cái tuổi mười sáu, mười bảy, chúng em vẫn còn chút nghờ nghệch, vụng dại, lại quá xem trọng cái “tôi” của bản thân. Điều đó đã vô tình tạo nên những hành động, lời nói sai lệch. Cô năm lần bảy lượt phải chịu đựng những trò nghịch ngợm ma quái của đám con trai trong lớp, phải giải quyết việc nói chuyện riêng trong giờ học của tụi con gái, phải phân xử những hiểu lầm to nhỏ của đám học sinh. Rồi còn ti tỉ chuyện lặt vặt khác như đổ rác muộn, quét nhà chưa sạch, trang phục không đúng quy định,… Lắm khi chúng em không nghiêm túc nghe giảng, lắm khi nói năng vô lễ khiến cô phải bận lòng, trăn trở. Em còn nhớ, có lần, cô đã khóc. Đó là lần đầu em thấy cô khóc, một người hay cười lại có thể dễ dàng rơi nước mắt đến thế. Khi mà cô đã gần như bó tay trước sự bướng bỉnh đến phát bực của đám học sinh, thì đó chính là những giọt nước mắt của sự thất vọng, của nhiệt huyết với nghề và cũng là của tình yêu to lớn mà cô dành cho học trò của mình. Có lẽ, cô đã ít nhất một lần từng tự vấn: “Mình đã làm gì sai, khi mà hàng ngày vẫn lên lớp, dạy dỗ chúng học trò? Hay tại mình tận tâm chưa đủ?” Cô là thế, cứ luôn nhận hết trách nhiệm, luôn đổ lỗi cho bản thân mình mặc cho người sai trong mọi chuyện là tụi em.
Không chỉ vậy, mỗi lần chúng em đạt được thành tích cao, cô vui và hạnh phúc lắm. Điều đó thể hiện rõ ràng nhất trên nụ cười hài lòng của cô. Cuối cùng, sau bao tiết đứng giảng, từng nét chữ, lời dạy của mình đã được đền đáp. Đối với cô, nhìn thấy thành tích của học sinh, cũng chính là nhìn thấy những mồ hôi, công sức và tâm huyết của bản thân mình. Có lần, cô viết: “Cảm ơn ba mươi sáu tình yêu nhỏ đã mang lại cho cô nhiều bất ngờ, nhiều niềm vui và hạnh phúc. Chính những điều đó đã giúp cô thấy được giá trị của cái nghề mà cô đã chọn”. Ngắn gọn, súc tích thế thôi nhưng cũng đủ cho thấy cô hạnh phúc biết nhường nào.
20/11 năm ngoái, cả lớp tụ tập về nhà cô. Hết thảy ba mươi bảy con người cùng sum vầy trong một căn phòng ấm cúng, cùng soạn sửa nấu ăn, cùng cười nói rôm rả. Ngày lễ của cô mà như của cả gia đình 10 Anh vậy. Đúng thế! Gia đình! Chúng ta là một đại gia đình đoàn kết và hạnh phúc, chúng ta đã cùng nhau sẻ chia mọi khoảng khắc ngọt bùi, đáng nhớ. 20/11 năm nay, sang năm và nhiều năm về sau nữa, gia đình chúng ta sẽ như thế, luôn tràn ngập tiếng cười và yêu thương, chắc chắn là vậy.
Bánh xe thời gian cứ lặng lẽ quay, chúng em đang dần trưởng thành sau mỗi bài học của cô. Mai đây, mỗi người tụi em sẽ tìm thấy cho mình những chân trời mới, với đầy những hy vọng rạo rực. Mỗi thành viên sẽ là một cánh chim nhỏ bé, chập chững tung cánh trên bầu trời bao la kia. Còn cô, sẽ ở lại ngôi trường thân yêu này, sẽ có thêm nhiều khóa học sinh mới, với những nỗi niềm mới. Nhưng dù thế nào đi chăng nữa, chắc chắn, cô vẫn sẽ luôn dõi mắt theo chúng em, những đứa con chẳng bao giờ lớn, sẽ luôn ủng hộ, cổ vũ và truyền cảm hứng cho tụi em, như những gì cô đã và đang thực hiện. Còn chúng em, khi đã trở thành những công dân có ích cho đất nước, vẫn sẽ luôn đặt cô vào một góc đặc biệt trong trái tim mình, để nó lung linh mãi, sáng mãi trong tiềm thức của chúng em.
Cuối cùng, em muốn thay mặt các bạn thổ lộ với cô một điều: “Chúng em yêu cô và tự hào vô cùng mỗi khi nói rằng tôi là học sinh của cô Lê Thị Kiều Oanh”
Mọi chuyện tưởng chừng như vừa mới hôm qua thôi. Tôi vẫn nhớ như in cảm giác sung sướng vỡ òa khi nhận được kết quả đỗ vào trường THPT chuyên Võ Nguyên Giáp, ngôi trường với bề dày thành tích đáng ngưỡng mộ. Là trường chuyên đầu tiên và duy nhất của Quảng Bình, trở thành học sinh của ngôi trường mang tên Đại tướng là một niềm vinh dự to lớn. Hơn ai hết, tôi, cũng như các thế hệ học sinh của trường, cảm thấy thật may mắn khi con người vĩ đại ấy luôn đồng hành, tiếp thêm nghị lực, là tấm gương để chúng tôi trở nên vững bước hơn. Khoác lên mình chiếc áo đồng phục trường, được là một phần của nơi đây, niềm hạnh phúc rạo rực dường như đang bùng cháy mãnh liệt trong tôi. Tôi cảm thấy thật tự hào và hãnh diện khi được viết tiếp nên những trang vàng thành tích của ngôi trường thân yêu này. Bước qua cánh cổng trường rộng mở kia sẽ là một thế giới mới: bạn bè mới, thầy cô mới, môi trường mới. Tất cả đều lạ lẫm và thú vị. Trong mường tượng của một con bé mười lăm tuổi khi ấy, thầy cô ở trường chuyên đều là những người cực kì khó tính và khắt khe. Suy nghĩ ấy được tôi cho là hiển nhiên cho đến ngày đầu tiên nhập học, cũng là lần đầu tôi được gặp cô giáo chủ nhiệm của mình. Ấn tượng đầu về cô trái ngược hoàn toàn với những gì đã nghĩ. Cô mặc chiếc váy màu đỏ nhạt thanh tú, dáng nhỏ nhắn, giọng nói thanh thoát: “Chào các em. Cô là Lê Thị Kiều Oanh, giáo viên chủ nhiệm của lớp 10 Anh trong ba năm tới”. Không tỏ ra khắt khe hay nghiêm nghị, ngược lại, cô Oanh rất hay cười. Và nụ cười ấy tạo nên thiện cảm rất lớn đối với tôi ngay từ lần đầu gặp mặt.
Thời than thấm thoắt thoi đưa. Mọi chuyện vừa xảy ra như chỉ mới hôm qua thôi, bây giờ nhìn lại, hóa ra, lớp tôi và cô đã gắn bó với nhau được gần hai năm. Đó không phải là khoảng thời gian dài, nhưng đủ để cô và tụi em hiểu nhau hơn. Cô dạy dỗ, chỉ bảo chúng em từng li từng tí. Ba mươi sáu học sinh, đối với cô mà nói, là ba mươi sáu đứa con nhỏ của mình.
“Lặng xuôi năm tháng êm trôi
Con đò kể chuyện một thời rất xưa
Rằng người chèo chống đón đưa
Mặc cho bụi phấn giữa trưa rơi nhiều”
(Thầy và chuyến đò xưa – Nguyễn Quốc Đạt)
Mỗi thầy cô giáo là một người lái đò cần mẫn. Một chuyến đò với biết bao công sức và tâm huyết. Một chuyến đò chở biết bao tri thức, tình cảm mà thầy cô muốn gửi đến chúng em. Chúng em biết rằng, để làm được điều đó, cô đã phải thức khuya nhiều đêm, miệt mài, cặm cụi bên giáo án. Chúng em biết rằng đó là tất cả những mồ hôi nước mắt của cô. Ai đó đã từng nói: “Thầy cô chính là người cầm tay, mở ra trí óc và chạm đến trái tim”. Thật vậy, cô luôn tận tâm truyền đạt cho chúng em những kiến thức trong sách vở, lí thuyết, để từng ngày trôi qua là lúc chúng em bước cao hơn trên nấc thang tri thức. Cô uốn nắn cho tụi em từ những kĩ năng đơn giản nhất đến các từ mới khó đọc, các cấu trúc câu phức tạp hay những bài đọc hiểu rắc rối. Thậm chí, cô còn biết được cả ưu – điểm của từng học sinh, để rồi hạn chế cái yếu và phát triển những thế mạnh. Vậy đó, cô luôn san sẻ tình thương của mình cho tất cả ba mươi sáu đứa học sinh thân yêu. Cô còn là người dạy cho chúng em kĩ năng sống, những đạo lí làm người. Cô dạy chúng em biết lắng nghe, biết quan tâm đến những người xung quanh, không làm ngơ trước những mảnh đời bất hạnh. Cô dạy chúng em thế nào là tình yêu thương, đoàn kết,… Cô biết không, có những buổi sáng em nằm dài trên giường và nghĩ rằng: “Ngủ thêm chút nữa chắc không sao đâu” rồi rốt cuộc lại bị muộn học. Em nhớ lúc đó cô nói với tụi em: “Buổi sáng hãy dậy sớm hơn mười lắm phút đi, có ngủ thêm chừng ấy thời gian cũng chẳng béo hơn được đâu, mười lăm phút có ích lắm đấy!” Và quả thật vậy, cô nói đúng. Mười lăm phút, em có thể thong thả đi học, thả hồn mình trên những con đường quen thuộc và chợt nhận ra rằng chưa bao giờ quê mình lại đẹp đến thế. Mười lăm phút ấy em kịp nhìn sang chiếc giường trống và chạnh lòng không biết bố mẹ đã dậy sớm đi làm từ bao giờ. Em cảm ơn cô đã giúp em nhận ra mười lăm phút ấy quý giá biết nhường nào, để em biết yêu thêm những phút giây của cuộc đời. Những bài học tưởng chừng như đơn giản đó sẽ là hành trang vững chắc để chúng em bước vào đời. Tình yêu thương mà cô dành cho những đứa học trò yêu quý của mình cũng giống như tình cảm cha mẹ dành cho con cái vậy. Chẳng thế mà người ta vẫn thường nói cô là người mẹ thứ hai của học trò. Cô luôn ở bên khi chúng em cần. Cô là nguồn động viên vô cùng to lớn khi chúng em vấp ngã, thất bại, và là niềm hạnh phúc nhân đôi khi chúng em thành công.
Thế nhưng, ở cái tuổi mười sáu, mười bảy, chúng em vẫn còn chút nghờ nghệch, vụng dại, lại quá xem trọng cái “tôi” của bản thân. Điều đó đã vô tình tạo nên những hành động, lời nói sai lệch. Cô năm lần bảy lượt phải chịu đựng những trò nghịch ngợm ma quái của đám con trai trong lớp, phải giải quyết việc nói chuyện riêng trong giờ học của tụi con gái, phải phân xử những hiểu lầm to nhỏ của đám học sinh. Rồi còn ti tỉ chuyện lặt vặt khác như đổ rác muộn, quét nhà chưa sạch, trang phục không đúng quy định,… Lắm khi chúng em không nghiêm túc nghe giảng, lắm khi nói năng vô lễ khiến cô phải bận lòng, trăn trở. Em còn nhớ, có lần, cô đã khóc. Đó là lần đầu em thấy cô khóc, một người hay cười lại có thể dễ dàng rơi nước mắt đến thế. Khi mà cô đã gần như bó tay trước sự bướng bỉnh đến phát bực của đám học sinh, thì đó chính là những giọt nước mắt của sự thất vọng, của nhiệt huyết với nghề và cũng là của tình yêu to lớn mà cô dành cho học trò của mình. Có lẽ, cô đã ít nhất một lần từng tự vấn: “Mình đã làm gì sai, khi mà hàng ngày vẫn lên lớp, dạy dỗ chúng học trò? Hay tại mình tận tâm chưa đủ?” Cô là thế, cứ luôn nhận hết trách nhiệm, luôn đổ lỗi cho bản thân mình mặc cho người sai trong mọi chuyện là tụi em.
Không chỉ vậy, mỗi lần chúng em đạt được thành tích cao, cô vui và hạnh phúc lắm. Điều đó thể hiện rõ ràng nhất trên nụ cười hài lòng của cô. Cuối cùng, sau bao tiết đứng giảng, từng nét chữ, lời dạy của mình đã được đền đáp. Đối với cô, nhìn thấy thành tích của học sinh, cũng chính là nhìn thấy những mồ hôi, công sức và tâm huyết của bản thân mình. Có lần, cô viết: “Cảm ơn ba mươi sáu tình yêu nhỏ đã mang lại cho cô nhiều bất ngờ, nhiều niềm vui và hạnh phúc. Chính những điều đó đã giúp cô thấy được giá trị của cái nghề mà cô đã chọn”. Ngắn gọn, súc tích thế thôi nhưng cũng đủ cho thấy cô hạnh phúc biết nhường nào.
20/11 năm ngoái, cả lớp tụ tập về nhà cô. Hết thảy ba mươi bảy con người cùng sum vầy trong một căn phòng ấm cúng, cùng soạn sửa nấu ăn, cùng cười nói rôm rả. Ngày lễ của cô mà như của cả gia đình 10 Anh vậy. Đúng thế! Gia đình! Chúng ta là một đại gia đình đoàn kết và hạnh phúc, chúng ta đã cùng nhau sẻ chia mọi khoảng khắc ngọt bùi, đáng nhớ. 20/11 năm nay, sang năm và nhiều năm về sau nữa, gia đình chúng ta sẽ như thế, luôn tràn ngập tiếng cười và yêu thương, chắc chắn là vậy.
Bánh xe thời gian cứ lặng lẽ quay, chúng em đang dần trưởng thành sau mỗi bài học của cô. Mai đây, mỗi người tụi em sẽ tìm thấy cho mình những chân trời mới, với đầy những hy vọng rạo rực. Mỗi thành viên sẽ là một cánh chim nhỏ bé, chập chững tung cánh trên bầu trời bao la kia. Còn cô, sẽ ở lại ngôi trường thân yêu này, sẽ có thêm nhiều khóa học sinh mới, với những nỗi niềm mới. Nhưng dù thế nào đi chăng nữa, chắc chắn, cô vẫn sẽ luôn dõi mắt theo chúng em, những đứa con chẳng bao giờ lớn, sẽ luôn ủng hộ, cổ vũ và truyền cảm hứng cho tụi em, như những gì cô đã và đang thực hiện. Còn chúng em, khi đã trở thành những công dân có ích cho đất nước, vẫn sẽ luôn đặt cô vào một góc đặc biệt trong trái tim mình, để nó lung linh mãi, sáng mãi trong tiềm thức của chúng em.
Cuối cùng, em muốn thay mặt các bạn thổ lộ với cô một điều: “Chúng em yêu cô và tự hào vô cùng mỗi khi nói rằng tôi là học sinh của cô Lê Thị Kiều Oanh”
Bài dự thi của Nguyễn Thị Thùy Linh
