Thời gian gần đây, vấn đề ô nhiễm môi trường, hay ô nhiễm khói bụi đã đạt ngưỡng báo động. Và cụm từ "bụi mịn" hay “bụi mịn PM2.5” dần trở thành vấn đề nhức nhối, thu hút được nhiều sự quan tâm của mọi người. Nếu bạn vô tình vuốt ngón tay của mình trên một trong những bề mặt hoặc sàn nhà, rất có thể bạn sẽ thấy bụi và cảm nhận được tay mình đã chạm tới chúng.  

Bất kể bạn có siêng năng dọn dẹp như thế nào đi chăng nữa, thì bụi luôn luôn quay trở lại và chiếm đóng ngôi nhà của bạn một cách nhanh chóng. Mặc dù như thế, nhưng liệu rằng bạn có thực chất biết được bụi mịn là gì và chúng xuất phát từ đâu không ? Hay thậm chí nó có gây ảnh hưởng đến sức khỏe của con người không ? 

Rất nhiều câu hỏi được đặt ra xung quanh cụm từ này. Và bài viết dưới đây, Newshop sẽ chia sẻ ngay đến bạn về những kiến thức liên quan đến vấn đề ô nhiễm không khí và cụm từ “bụi mịn” này có ảnh hưởng như thế nào trong cuộc sống của chúng ta.

1. Bụi mịn là gì ? Bụi mịn PM2.5 là như thế nào và nó có khác với các loại bụi khác ?

Bụi là một hỗn hợp phức tạp có chứa các hạt vô cơ và hữu cơ ở dạng lỏng hoặc rắn bay lơ lửng trong không khí. Chúng bao gồm: Sulfate, nitrat, amoniac, natri clorua, carbon đen, bụi khoáng và nước. Bụi hay các hợp chất có trong bụi được gọi chung là Particulate Matter, ký hiệu là PM. Các hạt bụi mịn có kích thước siêu vi được biết tới nhiều nhất là 3 loại:
  • PM1.0: Các hạt bụi có kích thước đường kính nhỏ hơn hoặc bằng 1µm.
  • PM10: Các hạt bụi có kích thước đường kính từ 2.5 tới 10µm.
  • PM2.5: Các hạt bụi có kích thước đường kính nhỏ hơn hoặc bằng 2,5µm.
Các hạt bụi mịn PM10 và PM2.5 có thể được sinh ra từ tự nhiên như: Từ các vụ cháy rừng, khói núi lửa, bụi sa mạc, lốc xoáy hay từ phấn hoa, các cơn bão cát, bào tử nấm, hay nước thải côn trùng...  

Bụi mịn PM2.5 là loại bụi mịn có đường kính nhỏ hơn 2.5 μm. Các loại bụi mịn như PM2.5 chủ yếu sản sinh ra từ khí thải giao thông (các loại xe cơ giới nhất là xe chạy bằng dầu diesel), nhà máy công nghiệp, nhà máy điện, công trường xây dựng, khói do đốt rác, đốt gỗ,...
 

 
Bụi càng nhỏ hay càng mịn càng dễ đi sâu vào hệ hô hấp của con người và có thể ảnh hưởng đến cấu trúc DNA, bởi sự mất cân bằng trong oxy khiến các tế bào khỏe mạnh bị hủy hoại. Gây ảnh hưởng không nhỏ đến sự chuyển hóa các chất hữu cơ của DNA. Các kim loại chuyển tiếp trong thành phần bụi như Cr, Cd, Ni và chất aldehyde có thể cản trở cơ chế sửa lỗi của DNA và gây nên tình trạng bị ung thư phổi.

2. Bụi mịn có ảnh hưởng như thế nào đến cuộc sống của con người ?

Theo khuyến cáo của WHO thì bụi siêu mịn PM2.5 sẽ gây ra rất nhiều tác hại đến sức khỏe con người. Thực chất bụi PM2.5 khi xâm nhập vào các tế bào theo đường máu, chúng sẽ có sức phá hủy cơ chế tự miễn dịch của cơ thể chúng ta gây nên nhiều bệnh cấp tính nguy hiểm. Bụi mịn PM2.5 có sức phá hủy cơ chế tự sản sinh các tế bào tự thực của cơ thể gây ra độc tính vô cùng nghiêm trọng. Do bụi mịn có kích thước rất nhỏ nên chúng sẽ dễ dàng len lỏi và hấp thụ các chất độc hại khác trong không khí gây nguy hại hơn gấp nhiều. 

 
bụi-min
Ở mức độ tiếp xúc bình thường, thì các loại bụi mịn này sẽ khiến cho sức khỏe của một người khỏe mạnh có thể bị ngạt mũi, viêm họng, hay viêm phế quản. Còn khi đã tích tụ lâu ngày chúng sẽ làm tăng nguy cơ phát bệnh ở hệ hô hấp, hệ tim mạch, hệ tuần hoàn và cả hệ sinh sản của con người. Các chuyên gia về y tế đã đưa ra những cảnh báo về tác hại của bụi mịn như sau:
  • Các hạt bụi siêu mịn cũng là tác nhân gây nên chứng rối loạn tâm lý.
  • PM2.5 là nguyên nhân gây nên hiện tượng máu khó đông, nhiễm độc máu khiến cho hệ tuần hoàn bị ảnh hưởng nghiêm trọng, làm suy nhược hệ thần kinh, gây ra các bệnh về tim mạch.
  • Bụi mịn cũng là nguyên nhân gây nhiễm độc máu nhau thai, khiến thai nhi chậm phát triển, sinh ra bị thiếu cân, nguy cơ cao sẽ mắc các bệnh thần kinh và tự kỷ.
  • Bụi mịn khi đi vào cơ thể sẽ làm giảm chức năng của phổi, gây viêm phế quản mãn tính, gây ra hen suyễn và ung thư phổi. Với các bệnh nhân đã bị phổi từ trước sẽ khiến cho bệnh tình trầm trọng hơn và tăng nguy cơ tử vong.
  • Bụi mịn và ô nhiễm không khí cũng có ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động của não bộ, làm tăng nguy cơ đột quỵ và chứng suy giảm trí nhớ đặc biệt ở những người cao tuổi.
Có thể thấy rằng, những hạt bụi mịn vô cùng nhỏ nhưng lại có những ảnh hưởng vô cùng nguy hiểm đến sức khỏe của chúng ta. Khi đứng trước những mối nguy hiểm như thế này, liệu rằng chúng ta sẽ phải làm gì để có thể hạn chế sự ảnh hưởng của ô nhiễm không khí và bụi mịn? 

3. Biện pháp phòng chống những tác hại nguy hiểm từ ô nhiễm không khí và bụi mịn đối với sức khỏe của chúng ta 

Nên trang bị khẩu trang mỗi khi bạn phải di chuyển ra ngoài. Khẩu trang phải có 4 - 5 lớp lọc gồm lớp lọc thô, lớp kháng khuẩn, lớp than hoạt tính... đồng thời có kiểu dáng phù hợp để đảm bảo độ kín khi bao phủ vùng mũi của bạn.  Để hạn chế tối đa mũi sẽ tiếp nhận các loại bụi từ không khí. Không chỉ việc đeo khẩu trang, mà bạn cũng hãy trang bị cho mình một chiếc kính để ngăn cản tự tiếp xúc của bụi đến mắt nữa nhé.
 
Thiết lập và xây dựng một chế độ ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, ưu tiên rau xanh, trái cây, các loại giàu vitamin A, vitamin C và beta-caroten nhằm hình thành và duy trì lớp niêm mạc ở đường hô hấp, đường tiêu hóa, nhằm nâng cao khả năng chống tổn thương tế bào trong cơ thể. Trồng nhiều cây xanh xung quanh và trong nhà đặc biệt là những cây có tác dụng lọc không khí. Có càng nhiều cây xanh thì tình hình bụi mịn sẽ được giảm một cách đáng kể. 

Hạn chế sử dụng than củi, đốt nhang… Sử dụng máy lọc không khí, đây sẽ là một lựa chọn lý tưởng giúp cho không gian sống của gia đình được trong lành và an toàn hơn. Hãy thường xuyên vệ sinh nhà cửa cũng như nơi xung quanh gia đình bạn đang sinh sống, để bảo vệ môi trường cũng như phòng chống việc ô nhiễm không khí.

Mong rằng với những chia sẻ trên của Newshop, bạn sẽ biết được những tác hại khôn lường từ những hạt bụi mịn, bằng mắt thường bạn sẽ rất khó để nhìn thấy chúng, nhưng hãy chủ động trong việc phòng chống để bảo vệ sức khỏe của bạn cũng như chính gia đình bạn trước một sát thủ vô hình mang tên “bụi mịn”.

Có thể bạn sẽ quan tâm:
>>> 9 hành động nhỏ nhưng mang lại ý nghĩa lớn cho môi trường chúng ta
>>>  Cập nhật chi tiết nhất những địa điểm bắn pháo bông 2021